Na jarenlang worstelen met de overgang lijken de klachten eindelijk wat af te nemen. Achteraf weet ik nu wanneer ik overgangsklachten begon te ontwikkelen. Toen had ik geen idee dat mijn klachten wel eens te maken zouden kunnen hebben met het begin van hormonale onevenwichtigheid. Ik was begin veertig en niet bezig met de overgang, dat was iets van vrouwen, veel ouder dan ik. Wat ik toen wist over de overgang was heel weinig, veel meer dan de geijkte opvliegers was het niet.

Nu weet ik dat de overgang erg heftig kan zijn en dat er een heel arsenaal aan andere klachten dan opvliegers is. Ik ben één van die vrouwen die hier in ruime mate mee bedeeld werd. Wat me hierbij in de loop der jaren opviel, is dat veel van de klachten door menig arts niet echt serieus worden genomen, ze worden ook vaak niet gezien als klachten, die met de overgang te maken hebben.

Wanneer ik had geweten dat veel van mijn klachten te maken hadden met de levensfase waarin ik verkeerde, was ik niet zo ongerust geweest, en had ik me goed geïnformeerd over de verschillende behandelingsmogelijkheden. Ook had ik steun gezocht bij andere vrouwen, tenslotte de ervaringsdeskundigen bij uitstek. Dat is precies wat ik hoop te betekenen voor vrouwen, die nu midden in dat zo taaie proces zitten.

Groetjes,

Elzelien

*** De informatie op deze site is voor eigen gebruik, niet voor verspreiding of publicatie elders (zie disclaimer onderaan) ***


Vervreemden en hervinden

Beste lezeressen,

Hier zit ik dan weer, met een kop koffie naast me, de blik op oneindig, in het vaste voornemen weer eens een blog te schrijven. Mijn handen zweven over het toetsenbord, er is zoveel wat ik jullie wil vertellen, ik weet gewoon niet waar te beginnen. Het is alweer zo lang geleden dat ik hier iets schreef. Toen ik nog geregeld liet weten wat er allemaal in me omging, speelde de overgang een grote rol in mijn leven. De hoofdrol kun je wel zeggen. Hinderlijk was zij aanwezig, vrijwel elk aspect van mijn leven bepalend. Elke schommeling van de hormonenstroom binnenin me heb ik gevoeld, de consequenties heb ik doorleefd. 

Ik weet nog heel erg goed, dat ik, zeker toen de klachten op hun ergst waren, vrijwel dagelijks zocht naar bevestiging van andere vrouwen dat alles wat ik ervoer er "gewoon bij hoorde". Dat was  ontieglijk waardevol, alleen al omdat het zo heerlijk geruststellend was. Maar ook de simpele wetenschap dat ik niet de enige was, en geen aansteller of zwakkeling , betekende heel erg veel voor me, temeer omdat er in mijn omgeving niemand was met zoveel en zulke merkwaardige, moeilijk te omschrijven klachten dan ik. En begrip was iets waar ik in die tijd niet op hoefde te rekenen, ik had dan ook vaak het gevoel dat het aan mij lag. 

Later op de rit begon ik meer behoefte te krijgen aan de bevestiging dat er eens een einde zou komen aan al die klachten en onzekerheden. Ik was moe en hopeloos van de jarenlange reeks steeds wisselende en merkwaardiege klachten, en verlande heel erg naar hoe ik vroeger was. Dat verlangen was zo groot, dat ik, als ik dacht dat het er nooit van zou komen, het allemaal niet meer zag zitten. Het was niet simpelweg een even "niet goed in mijn vel zitten", het zat veel dieper, was veel wezenlijker. 

Ik heb hier vreselijk mee geworsteld. De overgang had me dan ook volkomen vervreemd van mezelf. Mijn lichaam voelde ook zo anders, ik herkende haar reacties op den duur totaal niet meer. Ik kon er ook niet meer op vertrouwen, het deed opeens zo heel anders dan ik gewend was. Voordat de hormonenstorm begon, kende en herkende ik het zonder er bij na te denken. Het gaf signalen af, die ik moeiteloos begreep. Bij een bepaald dromerig gevoel en een bepaalde spanning in mijn buik, hoe minimaal ook, wist ik dat ik ongesteld moest worden, als ik het druk had gehad en er spande zich een strakke band om mijn hoofd, kreeg ik hoofdpijn en als langere tijd me te goed had gedaan aan lekkere dingen, zaten die dingen na een poosje pontificaal op mijn dijen en buik, waarna ik mezelf zo lang als nodig was, flink kort hield qua lekkers, zoadat alles na verloop van tijd weer keurig naar de vertrouwde proporties terugkeerde. 
Ook psychisch was het voor de grote omwenteling redelijk stabiel, natuurlijk zoals bij iedereen met de gewoonlijke onzekerheden en ups en downs, maar in mijn hoofd zat alles behoorlijk keurig en ordelijk op een rijtje. Als ik om een duidelijke reden even logischerwijs uit evenwicht geraakte, keerde dat vertrouwde evenwicht, als een duikelaartje, altijd weer terug.  daar kon ik blindelings op vertrouwen. De warboel die mijn wankelende hormonen in mijn arme hoofd hebben veroorzaakt, maakte dat ik uit het lood geslagen werd en een beetje een fatsoenlijk evenwicht geen haalbare kaart meer was.  Alles, zelfs de kleinste en onnozelste dingen (laat staan de echte stressbronnen!), kon een bron van stress voor me zijn, ontspannen was iets wat ik me zelfs niet meer vaag kon herinneren en ik werd een ster in doemdenken. 

Maar ergens dit jaar, vijf jaar na mijn aller- allerlaatse mentruatie (wat geen naam mocht hebben, omdat het nauwelijks een half druppeltje bloed was, maar volgens de gynaecoloog toch nog gold als een heuse menstruatie) wist ik: ik ben nu waar ik al die jaren zo naar heb verlangd! Eindelijk! Geen hoofdrol meer voor weigerachtige hormonen, maar mijn volle aandacht kan weer naar het leven zelf gaan! Blijkbaar is er ongemerkt toch iets van evenwicht in mijn zo veranderde lijf gegroeit. 

Natuurlijk, het veranderde hormonenevenwicht heeft blijvende veranderingen in mijn lichaam en geest veroorzaakt, sommige zijn wel wat vervelend, maar andere zijn dat zeker niet. Ik merk dat ik van vele nu zelfs de vruchten ga plukken. Hoe is het mogelijk, dat had ik een paar jaar geleden nooit gedacht. Ik herken mezelf weer. Ik weet en voel weer wat Elzelien "Elzelien" maakt, iets wat ik zo lang kwijt was. Dat hervonden te hebben, voelt zo onwerkelijk goed. Dat besef doet me gloeien van geluk. 

Daarom ga ik me de komende tijd in mijn blog toeleggen op die lange weg naar dat geluk van hervinden. Ik wil laten weten hoe dat  proces zich bij mij, stapje voor stapje en vaak met horten en stoten, heeft afgewikkeld. Hoe ik het heb ervaren, wat ik voelde, wat er in me omging, hoe mijn omgeving op mij reageerde en hoe ik op mijn omgeving reageerde, wat ik allemaal heb gedaan om te proberen weer in evenwicht tekomen, wat me hielp en wat niet. Ik wil dat zo eerlijk mogelijk doen, zonder een blad voor de mond te nemen. En ook al zal het niet altijd een  vrolijk verhaal zijn, weet dat het ten langen leste wel heeft geleid tot iets goeds.  

Ik hoop dat vele vrouwen, die midden in dat zo vaak schandelijk onderschatte proces zitten dat de overgang heet, en meer, veel meer klachten ervaren dan alleen wat opvliegers en wisselende stemmingen, zich hierin zullen herkennen. Ik hoop dat mijn verhaal hen steunt, en hen een hart onder de riem steekt. 

Tot gauw,

Liefs, 

Elzelien


Een nieuw begin

 
Beste lezeressen,

 Vandaag plaats ik na jaren weer eens een blog. Er is veel gebeurd sinds ik dat voor het laatst deed. Gebeurtenissen en veranderingen, ze zijn in mijn leven gekomen en gegaan, precies zoals dat ook in jullie leven het geval zal zijn. Er waren blije, gelukkige dagen, vol zon en warmte, maar ook donkere dagen, zwarte perioden zelfs, vol worsteling, angst en verdriet. Misschien waren er wat teveel van de laatste. De emoties en gedachten, die het allemaal opriep, waren velerlei. Soms heftig en indringend, zelfs bitter als gal, soms mild en zacht. Vele zijn inmiddels vergleden en vergeten, andere zijn aan me blijven kleven en hebben me blijvend veranderd. Ik ben in sommige opzichten minder blij en minder onbevangen, triest zelfs, maar in andere opzichten juist milder of steviger. Maar hoe dan ook, het heeft me van binnen veranderd, laten rijpen.

 Al zit ik op dit moment alweer een aantal jaren in de postmenopauze, de overgang speelt nog steeds een grote rol in mijn leven. Het was een belangrijke periode, pas nu ik terug kijk, weet ik hoe belangrijk zij was. Nooit eerder in mijn leven was ik mij er zo bewust van, dat ik geregeerd word door hormonen. Ik voelde me een willoos slachtoffer, afhankelijk van het op en neer deinen van deze stofjes, die in zulke minuscule hoeveelheden in het lichaam voor komen, dat het vaak nauwelijks te meten is. Maar ondertussen hebben ze wel een bepalend effect op mijn leven gehad en nog steeds ondervind ik dat aan den lijve, tot op de dag van vandaag. Ik weet dat vele van jullie dat ook hebben ondervonden en precies weten waar ik het over heb. 

 Ik heb veel gelezen over hormonen en hun werking. 'Hormonen beïnvloeden het gedrag en het karakter van de mens' en 'hormonen zorgen voor een harmonisch verloop van de verschillende orgaanfuncties.' Tja, dat klopt als een bus, ik, en vele andere vrouwen ondervinden dat aan den lijve. Ik stond jarenlang bol van de hormoonschommelingen en inderdaad, 'ik' veranderde mee. Op een bepaald moment maakte het dat ik me zo heel anders dan voor die tijd voelde, lichamelijk en psychisch. Ik vervreemde toen echt van mezelf en dat was een gevoel, dat moeilijk te omschrijven is en lastig over te brengen op anderen, die het niet doormaken. Velen zullen het echter dadelijk herkennen en precies weten wat ik bedoel.

Ik weet hoe fijn het is om te weten dat je niet de enige bent, dat er meer vrouwen zijn, die zich vervreemd, angstig en ellendig voelen, die nergens meer zin aan hebben, die de ene rare klacht na de andere hebben, en die toch geen begrip krijgen. Dat is de reden dat ik dit blog schrijf.

Inderdaad, het verloopt allemaal niet meer zo harmonisch als de hormoonhuishouding in de war raakt. Maar ik heb ook ervaren hoe die hormoonhuishouding langzamerhand weer tot rust komt en welk positief effect dat op mij heeft gehad. Voor iedereen, die er nu midden inzit: Ik was mezelf behoorlijk kwijt, was angstig door de vele klachten, het vertrouwen in mezelf was weg, ik hunkerde naar dat vertrouwde 'lichaamsgevoel' van vroeger, maar ik heb het teruggevonden. Wees dus gerust, hoe wanhopig je je ook voelt, je zult jezelf weer terug vinden.

Mijn blog zal aangepast worden en dan zal ik regelmatig een stukje over mijn ervaring met de overgang en alles wat daarbij hoort, mijn hele leven dus eigenlijk, posten. Ik hoop dat het jullie goed zal doen het te lezen. Tot binnenkort!
Lieve groet,

Elzelien

OPSOMMING VAN NIET-TYPISCHE OVERGANGSKLACHTEN EN HOE HUISARTSEN HIERMEE OMGAAN

Bij een aantal vrouwen in de overgang komen behalve de erkende klachten zoals opvliegers, libidoproblemen, wisselende stemmingen, zweten en gewrichtsklachten, ook een heel arsenaal aan andere klachten voor, die door artsen niet direct met de overgang geassocieerd worden.

Het gaat hier om diffuse klachten, klachten die op zichzelf staand niet zoveel hoeven te betekenen, in combinatie met andere klachten en symptomen bij verschillende ziekten en kwalen kunnen horen, maar ook bij een natuurlijk proces als de overgang. Vaak zijn ze moeilijk te omschrijven en hebben een grillig patroon. 

Ik noem de klachten op die ik op mijn speurtocht naar informatie geregeld tegenkwam en die ik regelmatig van andere vrouwen in de overgang hoorde. Ik vermeld ze zoveel mogelijk zoals ze door hen omschreven werden.

Lichamelijke klachten:

  • spierpijn, overal, erg vaak worden de bovenbenen genoemd, er wordt ook vaak een branderig gevoel in de spieren omschreven
  • rugpijn, in de onderrug, maar ook in de gehele rug
  • een veranderende stoelgang: diarree, obstipatie, licht gekleurde ontlasting (bijna stopverf), onverteerd voedsel in de ontlasting, windjes.Vaak wordt gemeld dat zich perioden voordoen van enkele dagen tot weken van diarree, (vaak in de ochtend na het wakker worden) waarna dan een periode volgt van obstipatie. In de postmenopauze wordt dit ook vaak gemeld. N.B.:eigenlijk wordt het pas diarree genoemd wanneer je meerdere keren per dag waterdunne ontlasting hebt, zoals bij buikgriep.  Hier wordt echter  gedoeld op alle ontlasting, die (nogal wat) dunner is dan normaal. 
  • vermoeide, zware armen en benen ("zeurderig" gevoel in de benen)
  • rusteloze benen (vooral 's nachts)
  • (gevoel van) flauwvallen
  • soort electrische schokjes in benen
  • pijnlijk kuiten, raar gevoel in kuiten, kramp in kuiten
  • branderige huid
  • gevoel (buik-) griep te hebben of te krijgen, maar toch geen (buik-)griep krijgen.
  • gevoel van koorts, zonder koorts te hebben
  • haaruitval
  • Vet haar/droog haar
  • zweten
  • verandering van de eigen lichaamsgeur
  • gevoel dat er een elektrische schok door armen, benen, het hoofd, gaat
  • gevoel dat de klieren in de hals opgezet zijn
  • lusteloosheid, door opspelende lichamelijke klachten, door moeheid in het hoofd
  • hartkloppingen
  • gewichtstoename, met name vetophoping in de bovenbuik (maagstreek) en onderbuik, verdwijnende taille, slappe, dikke buik..
  • ook afvallen wordt genoemd, al is dit niet zo vaak als gewichtstoename
  • gevoel van een prop in de keel met daarbij slikklachten
  • kriebelhoest
  • branderige tong / brandend gevoel in de keel (ook hieraan schijnt de dalende oestrogeen-spiegel debet te zijn)
  • droge tong/mond
  • gevoel van een dikke tong
  • er helemaal niet meer tegen kunnen om aangeraakt te worden, ook op een niet seksuele manier
  • vieze smaak in de mond, metaalachtige smaak in de mond
  • kortademigheid
  • een plotseling gevoel van wankel op de benen staan (vaak op straat tijdens een opvlieger)
  • hyperventilatie
  • duizeligheid (licht in hoofd, gevoel even weg te raken) /draaiduizeligheid ("alles draait om me heen")
  • misselijkheid
  • oorsuizen, het horen van hoge pieptonen, het horen van een zoemend geluid
  • schommelingen in de bloedsuikerspiegel
  • jeuk
  • opgeblazen gevoel in de buik/maag
  • (veel) gasvorming
  • veel moeten boeren, met name na maaltijd
  • gespannen buik
  • (zeurende) buikpijn
  • branderig gevoel in de buik
  • een zeurend hongergevoel (gammel gevoel), ook direct na een maaltijd. Vaak met misselijkheid.
  • gevoel van een lage bloedsuiker (licht in hoofd, neiging tot flauwvallen) Wordt specifiek gemeld vlak na het eten, maar ook onafhankelijk van eten)
  • maagpijn, gespannen of "raar" gevoel in de maagstreek
  • zure oprispingen
  • gevoel van ongesteld zijn (buikpijn, trekken in de bovenbenen, misselijkheid, rugpijn, slap gevoel)
  • extreme vermoeidheid (de trap zelfs niet op kunnen komen)
  • slaapproblemen (niet in kunnen slapen/ wakker worden door opvliegers / na enkele uren wakker worden en dan urenlang niet meer kunnen slapen, pas tegen de morgen weer in slaap vallen (wordt vaak gemeld) / 's morgens heel vroeg wakker worden en de slaap niet meer kunnen vatten)
  • raar gevoel rond anus, pijnlijke anus, druk op anus
  • pijnlijk stuitje bij het zitten. 
  • hoofdpijn: hoofdpijn in het hele hoofd, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat, hoofdpijn die zich opbouwt tot een zware, kloppende hoofdpijn, gevoel van strakke band rond hoofd. Veel vrouwen in de postmenopauze ervaren nog jaren op gezette tijden, ( vaak wordt gezegd: 'wanneer ik anders ongesteld was geworden') dezelfde hormonale hoofdpijn, die ze vroeger hadden rond hun menstruatie. 
  • migraine
  • gebrek aan eetlust en/of juist vreetbuien
  • (herhaaldelijk) blaasklachten, die wijzen op een blaasontsteking, zoals pijn bij het plassen, pijn in de buik/onderrug, maar na urineonderzoek geen blaasontsteking hebben
  • steeds weer terugkerende blaasontsteking
  • branderig gevoel in de vagina zonder dat er sprake is van blaasontsteking
  • 's nachts veelvuldig uit bed moeten om te plassen voor kleine plasjes 
  • ondefinieerbare en wisselende pijnen en pijntjes, met name pijn in nek, armen, schouders (de laatste opvallend vaak)
  • ongewild urineverlies (bijv. bij lachen of hoesten)
  • pijnlijke borsten/ stuwingsgevoel in de borsten
  • branderig/ geïrriteerd/ pijnlijk gevoel ter hoogte van de aanhechting van de ribben aan het borstbeen. Dit wordt wel geassocieerd met het syndroom van Tietze: "een goedaardige, maar vaak hevig pijnlijke ontsteking van het kraakbeen tussen de ribben en het borstbeen, De klachten komen meestal aanvalsgewijs, soms duurt het maar een paar dagen, soms duurt het langer. Het kan ook gepaard gaan met allerlei psychische klachten, zoals angstaanvallen, paniekaanvallen en kortdurende depressies. Deze psychische klachten worden veroorzaakt door de angst dat een hartkwaal de oorzaak van de klachten is, deze angst is trigger voor hyperventilatie en duizelingen, die op hun beurt ook weer hevige angstaanvallen kunnen uitlokken." Vrouwen met het syndroom van Tietze melden dat ze tijdens de overgang meer aanvallen hebben en de pijn ook erger is. Er zijn ook vrouwen, die het pas kregen toen ze in de overgang kwamen/de menstruatie onregelmatig werd.
  • pijn/branderig gevoel onder oksel, gaat vaak samen met pijn/branderig gevoel van de borst aan die kant, er wordt ook aangegeven dat de arm meedoet
  • onrustige benen, benen niet stil kunnen houden, meestal 's nachts
  • afwisselend heel erg warm en heel erg koud zijn
  • kouwelijkheid, het maar niet warm kunnen krijgen
  • onrustige melkklieren
  • puistjes/ onderhuidse, pijnlijke pukkels
  • droge ogen, gevoel van zand in de ogen (vaak 's ochtends)
  • prikkende/vermoeide ogen
  • meer eelt onder de voeten
  • heel warme of juist heel koude voeten
  • vaginale afscheiding
  • vaginale droogheid
  • onvaste stem, trillerige stem, krachteloze stem
  • onhandigheid, alles uit de handen laten vallen
  • trillerigheid

Psychische klachten:

  • innerlijke gejaagdheid
  • 's morgens wakker worden met een nerveus, gespannen gevoel, (het gevoel een allesbepalend examen te moeten afleggen) Het gaat wel samen met hartkloppingen en verwardheid. Vaak vervaagd dit gevoel in de loop van de morgen.
  • angst voor van alles, voor ernstige ziektes, voor de dood, angst om plotseling niet lekker of duizelig te worden, angst voor kleine ruimtes, voor grote gezelschappen, angst om de straat op te gaan, voor autorijden. De angst om de controle over het eigen leven te verliezen, om zichzelf te verliezen, wordt vaak genoemd. .
  • wisselende stemmingen (zelfs per uur, verschillende keren per dag van een dal naar de top)
  • prikkelbaarheid
  • plotselinge huilbuien, zonder direct aanwijsbare, duidelijke  reden. Deze niet te stoppen huilbuien, die lang kunnen duren, kunnen vanuit het niets komen, opgeroepen door de hormonenstorm zelf. Vaak ook komen ze vanuit allerlei negatieve gevoelens, of een mix van deze gevoelens, die juist  het gevolg zijn van alles wat deze hormonenstorm in je teweegbrengt. Tijdens zo'n huilbui kunnen gevoelens elkaar razendsnel afwisselen. Gevoelens, die vaak genoemd worden zijn: verwardheid, depressiviteit, een gevoel van vervreemding, wanhoop doordat de omgeving nog steeds bepaalde verwachtingen van je heeft en je dat niet meer kunt waarmaken, (over-)vermoeidheid, het gevoel van het allemaal niet meer aan kunnen, frustratie door het gebrek aan waardering en begrip van je omgeving, door de  veranderingen in lichaam en geest, door het gevoel van  het allemaal niet te kunnen bijbenen, schaamte, allerlei angsten, zoals angst voor ziekte, de dood, voor aftakeling. Angst voor verlies wordt vaak genoemd, bijvoorbeeld  de angst om de echtgenoot kwijt te raken, of het gezin, maar ook angst voor verlies van de greep op het leven of het plezier in het leven, van het vermogen om helder en constructief te denken, van het vermogen om de dingen zoals vroeger moeiteloos te doen, van het jeugdige, van het jong zijn, van hoe je altijd bent geweest. Vrouwen geven aan op zulke 'huilmomenten' overspoeld te worden door dit soort gevoelens. Soms is er nadien een gevoel van opluchting, soms ook blijft de angel zitten en drogen alleen de tranen op, maar niet de stroom van negatieve gevoelens.
  • rare, onwezenlijke gevoelens (zoals het gevoel er ergens "niet echt bij te zijn")
  • angst- en paniekaanvallen (b.v ten gevolge van angst voor ernstige ziekte, angst voor de dood, angst voor kleine, besloten ruimten, (terwijl daar voorheen geen sprake van was) Hier van het ene op het andere moment door overvallen worden en dan b.v. een winkel uit moeten!
  • tegenzin voelen voor bepaald voedsel of bepaalde geuren
  • tegenzin voelen voor het contact met mensen en ook totaal geen interessse meer kunnen opbengen voor anderen, ook niet 'omdat het zo hoort'. 
  • erge kwaadheid, 'compleet door het lint gaan', vaak ten gevolge van pietluttigheden, die normaal enkel tot opgetrokken schouders zouden leiden. 
  • Onredelijk zjjn tegen partner, kinderen.  
  • geen zin aan sociale contacten
  • negatieve gedachten,  de hele wereld in een negatief licht zien
  • erg bezig zijn met de eigen sterfelijkheid, de sterfelijkheid van dierbaren, met de dood in het algemeen
  • niet goed kunnen omgaan met veranderingen
  • minder goed/ helmaal niet meer  kunnen concentreren
  • niet goed meer uit de woorden kunnen komen, niet meer goed kunnen formuleren
  • moeilijk kunnen omgaan met stress, dit heeft direct te maken met hormoonschommelingen, maar vaak ook met de bij de overgang voorkomende psychische klachten, zoals in deze lijst vermeld. Hierdoor ontstaat het gevoel de grip op de dingen kwijt te zijn, geen overzicht meer te hebben, de dingen moeilijk los kunnen laten, niet meer te kunnen ontspannen (onrustig, gespannen, verward hoofd), slecht slapen, maar ook gewoon niet niet meer wéten hoe problemen aan te pakken, (terwijl dat voor de overgang geen probleem was), en verlies van vertrouwen in zichzelf, wat weer versterkt kan worden door de vaak grote mate van onvoorspelbaarheid van de klachten. Hierdoor worden kleine, dagelijkse dingen, die voorheen totaal niet als stress werden ervaren, opeens onoverkomelijk spanningsvelden. Heel vaak ook wordt gemeld dat stress de lichamelijke klachten verergert en dat stress een trigger is voor paniek- en angstgevoelens. Het is natuurlijk bekend dat stress op den duur psychische klachten kan geven, in de overgang lijken ze nog meer, onverbrekelijk zelfs, met elkaar verbonden te zijn, elkaar te beïnvloeden, te versterken en in een vicieuze cirkel om elkaar te draaien, die alleen doorbroken kan worden door het bereiken van een bepaald hormonaal evenwicht.  
  • ruiken van dingen die er niet zijn
  • geuren opeens veel sterker dan normaal ruiken
  • bepaalde geuren, die je normaal lekker vindt, opeens vies vinden. (koffiegeur, gebakken eieren) (en andersom)
  • bepaalde voedingsmiddelen, die je normaal lekker vindt, opeens niet meer lusten (gebraden vlees, koffie)  (andersom ook wel, wordt echter niet zo vaak gemeld)
  • onzekerheid, zoals over je functioneren, over wat je betekent voor anderen, over je uiterlijk, over je vrouw-zijn, over de keuzes die je hebt gemaakt, enz.
  • niet goed beslissingen kunnen/durven/willen nemen
  • twijfel aan bestaande relaties
  • gevoelens van onzekerheid over eigen functioneren
  • minderwaardigheidsgevoelens
  • vergeetachtigheid bij dagelijkse, praktische zaken (niet meer zonder briefjes kunnen en die vervolgens ook vergeten!)
  • Het niet meer kunnen functioneren op het intellectueel en cognitief niveau van voorheen (moeite met concentratie, inzicht, verwoorden, onthouden, rekenen, overzicht houden, leggen van verbanden, logica, e.d.)
  • voortdurend botsen met anderen, irriteren aan anderen, niet meer met mensen kunnen omgaan
  • niet meer op kunnen brengen om aardig te zijn
  • (grote en ook kleinere) gezelschappen niet meer kunnen verdragen en (zoveel mogelijk) mijden
  • psychische lusteloosheid
  • zwaarmoedigheid, tot zelfs ernsige depressiviteit aan toe
  • melancholische gedachten over vroeger (neigt naar depressiviteit/ kan overgaan in depressiviteit) 
  • onverschilligheid over dingen die eerst zo belangrijk waren 
  • druk maken over zaken waar je eerst niet eens naar omkeek 
  • moeilijk kunnen relativeren, kleine probleempjes als onoverkomelijk zien / veel piekeren (wordt opvallend vaak gemeld!)
  • een vijandig beeld van de wereld hebben (iedereen is slecht en iedereen is tegen me)
  • de gedachten niet meer goed kunnen ordenen, "warrig", onrustig, vermoeid hoofd.
  • sufheid
  • verwarring over zelfbeeld, moeite hebben met het bijhouden van de lichamelijke en psychische veranderingen

Bij klachten is in mijn visie een bezoek aan een arts de aangewezen weg om een andere oorzaak dan de overgang uit te sluiten!

Dit omdat omdat sommige klachten ook een andere oorzaak dan de overgang kunnen hebben, die dan misschien behandeling behoeft. Maar zeker ook omdat geruststelling heel belangrijk is en kan helpen met het omgaan met overgangsklachten. Mijn ervaring is dat dat laatste vaak door artsen wordt vergeten.

Zelf heb ik ervaring met veel klachten uit dit rijtje, waaronder een veranderende stoelgang (veel diarree, waterdun of breiig, onverteerd voedsel in de ontlasting, maar ook heel licht gekleurde, bijna stopverfachtige of gelige ontlasting), spierpijn, haaruitval en heel vet haar (m'n vertrouwde shampoo voldeed opeens ook niet meer, en wat ik ook deed het zat gewoon niet), flauwvallen (daadwerkelijk en bijna), duizeligheid, gevoel van een dikke keel en het gevoel dat m'n eten bovenin m’n slokdarm bleef steken, geen behoefte aan sociale contacten en me dood ergeren aan anderen, raar gevoel in mijn hoofd (ik kan het niet anders omschrijven als een suffig "wattengevoel"), een afwezig gevoel, kwaadheid op de hele wereld, afgewisseld met kwaadheid op mezelf, misselijkheid, gewichtstoename (zo'n 15 kilo), vergeetachtigheid (sleutels, afspraken, naar boven lopen en niet meer weten waarvoor), concentratieproblemen (ik kon zelfs een artikel in de krant niet in één keer uitlezen), bang voor een ernstige ziekte, en moe, moe, moe, altijd maar moe.

Wat de pijntjes betreft heb ik vaak last gehad van een bepaald plekje op m’n rug, vlak naast het ruggenmerg ter hoogte van het schouderblad. Heel lang en heel hardnekkig heb ik pijn gehad in de nierstreek, waardoor ik doodsbang was dat ik iets aan m’n nieren had, zeker omdat ik ook altijd zo moe was. Gelukkig bleek er niets mee aan de hand te zijn.

Iets waar ik ook geregeld last van had waren pijnlijke kuiten. Het leek er eerst op dat dit een euvel was, dat niet zoveel bij andere vrouwen voorkwam, maar het is me het afgelopen jaar zo vaak gemeld, dat ik het op de lijst heb gezet. De laatste periode dat het bij mij opspeelde, was toen ik ongeveer een jaar in de postmenopauze zat.

Een hele waslijst nu ik dat zo zie, maar ze waren er natuurlijk niet allemaal in één keer. Met de jaren kwamen en gingen de klachten, of ik kreeg er plotseling een geheel andere klacht of klachten bij.

Nu heb ik ook nog wel eens van die ondefinieerbare dingen, al is het lang zo vaak en heftig niet meer dan eerst.

Juist deze klachten werden door de artsen, waarmee ik in aanraking kwam, van tafel geveegd. Of er werd totaal niet op ingegaan. Ik hoor dit keer op keer weer van andere vrouwen. Natuurlijk zijn er ook artsen die dit soort klachten wel serieus nemen en hun patient steunen, maar ik hoor veel te vaak, ook in mijn directe omgeving, dat dit niet het geval is.

Ik vind dat verontrustend omdat de kans bestaat dat vrouwen, als ze bang zijn voor een zeur of nog erger voor een hypochonder versleten te worden, en dit in hun medisch dossier terecht komt (!), dan maar niet meer met hun klachten naar de dokter gaan. Hierdoor lopen deze vrouwen het risico dat eventuele andere oorzaken onbehandeld blijven en onnodig verergeren. Maar het niet erkennen van deze klachten is ook kwalijk omdat, zoals eerder gezegd, bij onzekerheid en angst de gezondheid betreffend, geruststelling niet te omschrijven waardevol is. Angst is stress! Het kan je uiteindelijk helemaal opbranden, je beroven van je slaap, energie en levenslust, je klachten in ernstige mate verergeren, en zelfs nieuwe klachten veroorzaken. Ik kan je dus aanraden om toch met je niet-typische klachten naar de huisarts te gaan als je je ongerust maakt, en als je huisarts niet in staat is om je gerust te stellen, te verzoeken om verder onderzoek, om andere oorzaken uit te sluiten.  

Dat veel artsen dit soort klachten niet serieus nemen, is behalve kleinerend ook onterecht, aangezien er opvallend veel vrouwen zijn die dit soort diffuse klachten melden. Dan zou je toch in alle redelijkheid mogen concluderen dat er blijkbaar op de een of andere manier toch een relatie met de overgang is, ook al staat deze (nog) niet als zodanig in de medische handboeken beschreven?

Ik zelf twijfel er geen moment aan dat dat het geval is, mijn persoonlijke ervaring en niet te vergeten mijn intuitie hebben me dat geleerd. En ik heb ervaren dat de relatie tussen dit soort klachten en de overgang voor vele vrouwen een volle zekerheid is.  

Het zou lonend zijn voor de medische wetenschap zijn om er gedegen onderzoek aan te wijden, ik ben er niet van op de hoogte of dit al wordt gedaan, maar de onwetendheid omtrent overgangsklachten die er nog heerst, doet vermoeden dat dit niet het geval is, in ieder geval niet op grote schaal.

Als de huisarts alert was geweest op de overgang als oorzaak van mijn klachten, zou ik veel eerder hebben geweten dat ik in de overgang zat en zou ik niet zo ongerust zijn geweest. Nu kwam ik daar pas jaren later achter na een miskraam.

Bovendien zou ik me dan zeker bij een gynaecoloog hebben gemeld en eventueel hormoonsuppletie of misschien een ander (homeopathisch) middel hebben kunnen overwegen.

Als andere oorzaken dan de overgang door onderzoek zijn uitgesloten, en je besluit om een zelfhulpmiddel van de drogist of het reformhuis te gebruiken, is het trouwens goed om je te realiseren dat er altijd een commercieel aspect aan verbonden is, en dat gebruik gemaakt wordt van herkenning ("ja! inderdaad, dat heb ik ook, ze zullen het dus wel weten, en het zal wel werken, het staat er tenslotte op, als het in de winkel staat, zal het dus wel  wel goed zijn, enz, enz., enz.").

Steeds vaker wordt er wat de middeltjes betreft.ook ingesprongen op de niet-typische overgangsklachten, en aangezien die lijst  veel langer, en de klachten veel diffuser zijn dan de typische overgangsklachten, zit er altijd wel een klacht tussen die je zult herkennen.
Er wordt lang niet altijd gewezen op de risico's en het is erg moeilijk om na te gaan of deze middelen wel allemaal even goed onderzocht zijn, terwijl ze wel van alles beloven. 

In dit verband: er zijn ook risico's verbonden aan de zogenaamde "natuurlijke middelen", waarbij vaak "baadt niet, schaadt niet" wordt gedacht, maar ook die kunnen helaas schadelijk zijn!


Ook over onderzoek naar de daadwerkelijke werkzaamheid is vaak weinig of geen informatie.


Iedere vrouw moet natuurlijk voor zichzelf afwegen óf, en wélke middelen zij wil gebruiken voor haar klachten. Wat de één helpt, helpt de ander totaal niet en vice versa. Het is dus erg persoonlijk. Hoe dan ook, het blijft raadzaam om in ieder geval niet klakkeloos maar wat te nemen, maar op basis van goede, objectieve en zo volledig mogelijke informatie de voors en tegens van een middel tegen elkaar af te wegen.

Nog even een laatste advies: probeer alle tekenen van onbegrip die je tegen komt van mensen uit je omgeving  zonder meer naast je neer te leggen. "Ik werk hard, ik heb geen tijd om er last van te hebben, ik heb ook wel eens ergens  last van, maar ik ga gewoon door, het is toch gewoon een natuurlijk proces..." Ik heb zelf ervaring met dit soort uitspraken en voelde luid en duidelijk de belediging: ik ben flink, ik ga gewoon door, jij bent een poppedijntje, een zeurpiet! En ik ben bepaald niet de enige die hiermee wordt geconfronteerd, ik hoor het van veel vrouwen. Hoe moeilijk ook, laat dit soort laatdunkende reacties van je afglijden. Dat is niet gemakkelijk, ik weet het, want het raakt je. Geen wonder, zulke opmerkingen zijn ook ronduit kwetsend, en je bent in de overgang  ook nog eens extra gevoelig  voor dit soort dingen. Probeer het desondanks dadelijk te vergeten, het liefst de seconde nadat het gezegd is, want ik kan je verzekeren dat het niet de moeite waard is om je er druk over te maken, om er ook maar één gedachte aan te wijden, om je er rot over te voelen. Dat is verspilde moeite. Weet dat dit gebrek aan empathie vaak voortkomt uit onnozelheid. In gedachten plaats ik dit soort 'flinkerds' zover mogelijk van me vandaan, zodat ze alleen nog miniscule stipjes aan mijn horizon zijn, waarna ze na verloop van tijd over de rand kukelen en verdwijnen. Heerlijk is dat als je dat lukt, ik kan je dat dan ook ten zeerste aanraden. Bedenk dat dit soort negativiteit energie van je vréét en je je energie voor jezelf nodig hebt. Keer de flinkerds' dus minzaam de rug toe, haal je schouders op en richt je aandacht op jezelf en op de mensen die het wél goed met je voor hebben: van hen zul de broodnodige energie ontvangen!    

Ik ben ondertussen een heel eind gevorderd op het overgangspad. Ik durf nog niet al te hard te roepen dat ik 'erdoor ben', maar het voelt momenteel wel heel erg goed en stabiel. Daarom, voor iedereen, die er nu nog middenin zit, van iemand die weet hoe ellendig het voelt, een hart onder de riem: 

Al ben je nu misschien helemaal overgangsmoe en zie je het niet meer zitten, weet dat het uiteindelijk over gaat. Ook ik heb me jarenlang meer dan ellendig gevoeld, ook ik heb me vreselijk van mezelf vervreemd gevoeld, ook ik heb in die diepe put gezeten en heb gedacht dat ik er voor de rest van mijn leven zou blijven zitten. Toch ben ik er uit gekrabbelt, stukje bij beetje, en herken mezelf weer. Ik kan eindelijk zeggen dat ik me weer mezelf voel. Ja, ik ben mezelf weer, maar ik ben niet meer dezelfde Elzelien als de Elzelien van vóór de overgang: de overgang liet haar sporen na, ik heb nu zo m'n beperkingen en mijn lichaam is veranderd, en dat zal ook zo blijven. Maar ik lijd daar niet onder, het is bij me gaan horen, het maakt me nu wie ik ben. Ik merk iedere dag weer dat de overgang me veel over mezelf en het leven heeft geleerd, en dat dat waardevolle lessen zijn, die niet iedereen ontvangt. Heel sterk leeft het gevoel bij me dat het nu MIJN tijd is, dat ik ballast van me af heb geworpen, me kan ontplooien tot degene, die ik werkelijk ben, zoals ik in oorsprong bedoeld ben. Maar ik zal nooit en te nimmer vergeten hoe het voelde om me benauwd en angstig te voelen en gedwongen te zijn met niets anders bezig te zijn dan met hetgeen de hormonenstorm in mijn lichaam en geest teweeg bracht. Nu kan ik weer vrij ademen en me bezig houden met het leven zelf, net als vroeger. Dat heerlijke, vrije gevoel nam ik vroeger voor lief, nu ben ik me er iedre dag zeer bewust van en ben ik er dankbaar voor. En dat voelt goed. Heel erg goed zelfs! 
Wat ik maar wil zeggen: weet dat er een einde komt aan de ellende en weet dat je dan weer zal kunnen genieten, net als ik en net zoals al die vrouwen, die na jaren overgangsellende eindelijk kunnen zeggen dat het toch wat beter gaat! 

Ik wens je veerkracht, gemoedsrust en wijsheid op je overgangpad toe, maar bovenal hoop ik van harte dat je je omringd weet door een warme kring van liefdevolle, begripvolle mensen... 

Lieve groet,
Elzelien

P.S. De lijst met klachten wordt regelmatig bijgewerkt