Na jarenlang worstelen met de overgang lijken de klachten eindelijk wat af te nemen. Achteraf weet ik nu wanneer ik overgangsklachten begon te ontwikkelen. Toen had ik geen idee dat mijn klachten wel eens te maken zouden kunnen hebben met het begin van hormonale onevenwichtigheid. Ik was begin veertig en niet bezig met de overgang, dat was iets van vrouwen, veel ouder dan ik. Wat ik toen wist over de overgang was heel weinig, veel meer dan de geijkte opvliegers was het niet.

Nu weet ik dat de overgang erg heftig kan zijn en dat er een heel arsenaal aan andere klachten dan opvliegers is. Ik ben één van die vrouwen die hier in ruime mate mee bedeeld werd. Wat me hierbij in de loop der jaren opviel, is dat veel van de klachten door menig arts niet echt serieus worden genomen, ze worden ook vaak niet gezien als klachten, die met de overgang te maken hebben.

Wanneer ik had geweten dat veel van mijn klachten te maken hadden met de levensfase waarin ik verkeerde, was ik niet zo ongerust geweest, en had ik me goed geïnformeerd over de verschillende behandelingsmogelijkheden. Ook had ik steun gezocht bij andere vrouwen, tenslotte de ervaringsdeskundigen bij uitstek. Dat is precies wat ik hoop te betekenen voor vrouwen, die nu midden in dat zo taaie proces zitten.

Groetjes,

Elzelien

Wil je mij een berichtje sturen, klik dan HIER

*** De informatie op deze site is voor eigen gebruik, niet voor verspreiding of publicatie elders (zie disclaimer onderaan) ***

OPSOMMING VAN NIET-TYPISCHE OVERGANGSKLACHTEN EN HOE HUISARTSEN HIERMEE OMGAAN

Bij een aantal vrouwen in de overgang komen behalve de erkende klachten zoals opvliegers, libidoproblemen, wisselende stemmingen, zweten en gewrichtsklachten, ook een heel arsenaal aan andere klachten voor, die door artsen niet direct met de overgang geassocieerd worden.

Het gaat hier om diffuse klachten, klachten die op zichzelf staand niet zoveel hoeven te betekenen, in combinatie met andere klachten en symptomen bij verschillende ziekten en kwalen kunnen horen, maar ook bij een natuurlijk proces als de overgang. Vaak zijn ze moeilijk te omschrijven en hebben een grillig patroon. 

Ik noem de klachten op die ik op mijn speurtocht naar informatie geregeld tegenkwam en die ik regelmatig van andere vrouwen in de overgang hoorde. Ik vermeld ze zoveel mogelijk zoals ze door hen omschreven werden.

Lichamelijke klachten:

  • spierpijn, overal, erg vaak worden de bovenbenen genoemd, er wordt ook vaak een branderig gevoel in de spieren omschreven
  • rugpijn, in de onderrug, maar ook in de gehele rug
  • (gevoel van) flauwvallen
  • een veranderende stoelgang: diarree, obstipatie, licht gekleurde ontlasting (bijna stopverf), onverteerd voedsel in de ontlasting
  • vermoeide, zware armen en benen ("zeurderig" gevoel in de benen)
  • rusteloze benen (vooral 's nachts)
  • soort electrische schokjes in benen
  • pijnlijk kuiten, raar gevoel in kuiten, kramp in kuiten
  • branderige huid
  • gevoel (buik-) griep te hebben of te krijgen, maar toch geen (buik-)griep krijgen.
  • gevoel van koorts, zonder koorts te hebben
  • haaruitval
  • Vet haar/droog haar
  • zweten
  • verandering van de eigen lichaamsgeur
  • gevoel dat er een elektrische schok door armen, benen, het hoofd, gaat
  • gevoel dat de klieren in de hals opgezet zijn
  • lusteloosheid, door opspelende lichamelijke klachten, door moeheid in het hoofd
  • hartkloppingen
  • gewichtstoename, met name vetophoping in de bovenbuik (maagstreek) en onderbuik, verdwijnende taille, slappe, dikke buik..
  • ook afvallen wordt genoemd, al is dit niet zo vaak als gewichtstoename
  • gevoel van een prop in de keel met daarbij slikklachten
  • branderige tong / brandend gevoel in de keel (ook hier schijnt de dalende oestrogeen-spiegel debet aan te zijn)
  • droge tong/mond
  • gevoel van een dikke tong
  • er helemaal niet meer tegen kunnen om aangeraakt te worden, ook op een niet seksuele manier
  • vieze smaak in de mond, metaalachtige smaak in de mond
  • kortademigheid
  • een plotseling gevoel van wankel op de benen staan (vaak op straat tijdens een opvlieger)
  • hyperventilatie
  • duizeligheid (licht in hoofd, gevoel even weg te raken) /draaiduizeligheid ("alles draait om me heen")
  • misselijkheid
  • oorsuizen, het horen van hoge pieptonen, het horen van een zoemend geluid
  • schommelingen in de bloedsuikerspiegel
  • jeuk
  • opgeblazen gevoel in de buik/maag
  • (veel) gasvorming
  • veel moeten boeren, met name na maaltijd
  • gespannen buik
  • (zeurende) buikpijn
  • branderig gevoel in de buik
  • een zeurend hongergevoel (gammel gevoel), ook direct na een maaltijd. Vaak met misselijkheid.
  • gevoel van een lage bloedsuiker (licht in hoofd, neiging tot flauwvallen) Wordt specifiek gemeld vlak na het eten, maar ook onafhankelijk van eten)
  • maagpijn, gespannen of "raar" gevoel in de maagstreek
  • zure oprispingen
  • gevoel van ongesteld zijn (buikpijn, trekken in de bovenbenen, misselijkheid, rugpijn, slap gevoel)
  • extreme vermoeidheid (de trap zelfs niet op kunnen komen)
  • slaapproblemen (niet in kunnen slapen/ wakker worden door opvliegers / na enkele uren wakker worden en dan urenlang niet meer kunnen slapen, pas tegen de morgen weer in slaap vallen (wordt vaak gemeld) / 's morgens heel vroeg wakker worden en de slaap niet meer kunnen vatten)
  • raar gevoel rond anus, pijnlijke anus, druk op anus
  • hoofdpijn: hoofdpijn in het hele hoofd, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat, hoofdpijn die zich opbouwt tot een zware, kloppende hoofdpijn, gevoel van strakke band rond hoofd
  • migraine
  • gebrek aan eetlust en/of juist vreetbuien
  • (herhaaldelijk) blaasklachten, die wijzen op een blaasontsteking, zoals pijn bij het plassen, pijn in de buik/onderrug, maar na urineonderzoek geen blaasontsteking hebben
  • steeds weer terugkerende blaasontsteking
  • branderig gevoel in de vagina zonder dat er sprake is van blaasontsteking
  • 's nachts veelvuldig uit bed moeten om te plassen voor kleine plasjes 
  • ondefinieerbare en wisselende pijnen en pijntjes, met name pijn in nek, armen, schouders (de laatste opvallend vaak)
  • ongewild urineverlies (bijv. bij lachen of hoesten)
  • pijnlijke borsten/ stuwingsgevoel in de borsten
  • branderig/ geïrriteerd/ pijnlijk gevoel ter hoogte van de aanhechting van de ribben aan het borstbeen. Dit wordt wel geassocieerd met het syndroom van Tietze: "een goedaardige, maar vaak hevig pijnlijke ontsteking van het kraakbeen tussen de ribben en het borstbeen, De klachten komen meestal aanvalsgewijs, soms duurt het maar een paar dagen, soms duurt het langer. Het kan ook gepaard gaan met allerlei psychische klachten, zoals angstaanvallen, paniekaanvallen en kortdurende depressies. Deze psychische klachten worden veroorzaakt door de angst dat een hartkwaal de oorzaak van de klachten is, deze angst is trigger voor hyperventilatie en duizelingen, die op hun beurt ook weer hevige angstaanvallen kunnen uitlokken." Vrouwen met het syndroom van Tietze melden dat ze tijdens de overgang meer aanvallen hebben en de pijn ook erger is. Er zijn ook vrouwen, die het pas kregen toen ze in de overgang kwamen/de menstruatie onregelmatig werd.
  • pijn/branderig gevoel onder oksel, gaat vaak samen met pijn/branderig gevoel van de borst aan die kant, er wordt ook aangegeven dat de arm meedoet
  • onrustige benen, benen niet stil kunnen houden, meestal 's nachts
  • afwisselend heel erg warm en heel erg koud zijn
  • kouwelijkheid, het maar niet warm kunnen krijgen
  • onrustige melkklieren
  • puistjes/ onderhuidse, pijnlijke pukkels
  • droge ogen, gevoel van zand in de ogen (vaak 's ochtends)
  • prikkende/vermoeide ogen
  • meer eelt onder de voeten
  • heel warme of juist heel koude voeten
  • vaginale afscheiding
  • vaginale droogheid
  • onvaste stem, trillerige stem, krachteloze stem
  • onhandigheid, alles uit de handen laten vallen
  • trillerigheid

Psychische klachten:

  • innerlijke gejaagdheid
  • angst (voor van alles, voor ernstige ziektes, voor de dood, voor kleine ruimtes, grote gezelschappen,  maar b.v. ook om de straat op te gaan)
  • wisselende stemmingen (zelfs per uur, verschillende keren per dag van een dal naar de top)
  • prikkelbaarheid
  • rare, onwezenlijke gevoelens (zoals het gevoel er ergens "niet echt bij te zijn")
  • angst- en paniekaanvallen (b.v ten gevolge van angst voor ernstige ziekte, angst voor de dood, angst voor kleine, besloten ruimten, (terwijl daar voorheen geen sprake van was) Hier van het ene op het andere moment door overvallen worden en dan b.v. een winkel uit moeten!
  • tegenzin voelen voor bepaald voedsel of bepaalde geuren
  • erge kwaadheid
  • geen zin aan sociale contacten
  • negatieve gedachten,  de hele wereld in een negatief licht zien
  • erg bezig zijn met de eigen sterfelijkheid, de sterfelijkheid van dierbaren, met de dood in het algemeen
  • niet goed kunnen omgaan met veranderingen
  • minder goed/ helmaal niet meer  kunnen concentreren
  • niet goed meer uit de woorden kunnen komen, niet meer goed kunnen formuleren
  • moeilijk kunnen omgaan met stress, dit heeft direct te maken met hormoonschommelingen, maar vaak ook met de bij de overgang voorkomende psychische klachten, zoals in deze lijst vermeld. Hierdoor ontstaat het gevoel de grip op de dingen kwijt te zijn, geen overzicht meer te hebben, de dingen moeilijk los kunnen laten, niet meer te kunnen ontspannen (onrustig, gespannen, verward hoofd), slecht slapen, maar ook gewoon niet niet meer wéten hoe problemen aan te pakken, (terwijl dat voor de overgang geen probleem was), en verlies van vertrouwen in zichzelf, wat weer versterkt kan worden door de vaak grote mate van onvoorspelbaarheid van de klachten. Hierdoor worden kleine, dagelijkse dingen, die voorheen totaal niet als stress werden ervaren, opeens onoverkomelijk spanningsvelden. Heel vaak ook wordt gemeld dat stress de lichamelijke klachten verergert en dat stress een trigger is voor paniek- en angstgevoelens. Het is natuurlijk bekend dat stress op den duur psychische klachten kan geven, in de overgang lijken ze nog meer, onverbrekelijk zelfs, met elkaar verbonden te zijn, elkaar te beïnvloeden, te versterken en in een vicieuze cirkel om elkaar te draaien, die alleen doorbroken kan worden door het bereiken van een bepaald hormonaal evenwicht.  
  • ruiken van dingen die er niet zijn
  • geuren opeens veel sterker dan normaal ruiken
  • bepaalde geuren, die je normaal lekker vindt, opeens vies vinden. (koffiegeur, gebakken eieren) (en andersom)
  • bepaalde voedingsmiddelen, die je normaal lekker vindt, opeens niet meer lusten (gebraden vlees, koffie)  (andersom ook wel, wordt echter niet zo vaak gemeld)
  • onzekerheid, zoals over je functioneren, over wat je betekent voor anderen, over je uiterlijk, over je vrouw-zijn, over de keuzes die je hebt gemaakt, enz.
  • niet goed beslissingen kunnen/durven/willen nemen
  • twijfel aan bestaande relaties
  • gevoelens van onzekerheid over eigen functioneren
  • minderwaardigheidsgevoelens
  • vergeetachtigheid bij dagelijkse, praktische zaken (niet meer zonder briefjes kunnen en die vervolgens ook vergeten!)
  • Het niet meer kunnen functioneren op het intellectueel en cognitief niveau van voorheen (moeite met concentratie, inzicht, verwoorden, onthouden, rekenen, overzicht houden, leggen van verbanden, logica, e.d.)
  • voortdurend botsen met anderen, irriteren aan anderen, niet meer met mensen kunnen omgaan
  • niet meer op kunnen brengen om aardig te zijn
  • (grote en ook kleinere) gezelschappen niet meer kunnen verdragen en (zoveel mogelijk) mijden
  • psychische lusteloosheid
  • zwaarmoedigheid, tot zelfs ernsige depressiviteit aan toe
  • melancholische gedachten over vroeger (neigt naar depressiviteit/ kan overgaan in depressiviteit) 
  • onverschilligheid over dingen die eerst zo belangrijk waren 
  • druk maken over zaken waar je eerst niet eens naar omkeek 
  • moeilijk kunnen relativeren, kleine probleempjes als onoverkomelijk zien / veel piekeren (wordt opvallend vaak gemeld!)
  • een vijandig beeld van de wereld hebben (iedereen is slecht en iedereen is tegen me)
  • de gedachten niet meer goed kunnen ordenen, "warrig", onrustig, vermoeid hoofd.
  • sufheid
  • verwarring over zelfbeeld, moeite hebben met het bijhouden van de lichamelijke en psychische veranderingen

Bij klachten is in mijn visie een bezoek aan een arts de aangewezen weg om een andere oorzaak dan de overgang uit te sluiten!

Dit omdat omdat sommige klachten ook een andere oorzaak dan de overgang kunnen hebben, die dan misschien behandeling behoeven. Maar zeker ook omdat geruststelling heel belangrijk is en kan helpen met het omgaan met overgangsklachten. Mijn ervaring is dat dat laatste vaak door artsen wordt vergeten.

Zelf heb ik ervaring met veel klachten uit dit rijtje, waaronder een veranderende stoelgang (veel diarree, waterdun of breiig, onverteerd voedsel in de ontlasting, maar ook heel licht gekleurde, bijna stopverfachtige of gelige ontlasting), spierpijn, haaruitval en heel vet haar (m'n vertrouwde shampoo voldeed opeens ook niet meer, en wat ik ook deed het zat gewoon niet), flauwvallen (daadwerkelijk en bijna), duizeligheid, gevoel van een dikke keel en het gevoel dat m'n eten bovenin m’n slokdarm bleef steken, geen behoefte aan sociale contacten en me dood ergeren aan anderen, raar gevoel in mijn hoofd (ik kan het niet anders omschrijven als een suffig "wattengevoel"), een afwezig gevoel, kwaadheid op de hele wereld, afgewisseld met kwaadheid op mezelf, misselijkheid, gewichtstoename (zo'n 15 kilo), vergeetachtigheid (sleutels, afspraken, naar boven lopen en niet meer weten waarvoor), concentratieproblemen (ik kon zelfs een artikel in de krant niet in één keer uitlezen), bang voor een ernstige ziekte, en moe, moe, moe, altijd maar moe.

Wat de pijntjes betreft heb ik vaak last gehad van een bepaald plekje op m’n rug, vlak naast het ruggenmerg ter hoogte van het schouderblad. Heel lang en heel hardnekkig heb ik pijn gehad in de nierstreek, waardoor ik doodsbang was dat ik iets aan m’n nieren had, zeker omdat ik ook altijd zo moe was. Gelukkig bleek er niets mee aan de hand te zijn.

Iets waar ik ook geregeld last van had waren pijnlijke kuiten. Het leek er eerst op dat dit een euvel was, dat niet zoveel bij andere vrouwen voorkwam, maar het is me het afgelopen jaar zo vaak gemeld, dat ik het op de lijst heb gezet. De laatste periode dat het bij mij opspeelde, was toen ik ongeveer een jaar in de postmenopauze zat.

Een hele waslijst nu ik dat zo zie, maar ze waren er natuurlijk niet allemaal in één keer. Met de jaren kwamen en gingen de klachten, of ik kreeg er plotseling een geheel andere klacht of klachten bij.

Nu heb ik ook nog wel eens van die ondefinieerbare dingen, al is het lang zo vaak en heftig niet meer dan eerst.

Juist deze klachten werden door de artsen, waarmee ik in aanraking kwam, van tafel geveegd. Of er werd totaal niet op ingegaan. Ik hoor dit keer op keer weer van andere vrouwen. Natuurlijk zijn er ook artsen die dit soort klachten wel serieus nemen en hun patient steunen, maar ik hoor veel te vaak, ook in mijn directe omgeving, dat dit niet het geval is.

Ik vind dat verontrustend omdat de kans bestaat dat vrouwen, als ze bang zijn voor een zeur of nog erger voor een hypochonder versleten te worden (en dat dit in hun medische dossier terecht komt!), dan maar niet meer met hun klachten naar de dokter gaan. Hierdoor lopen deze vrouwen het risico dat eventuele andere oorzaken onbehandeld blijven en onnodig verergeren. Maar het niet erkennen van deze klachten is ook kwalijk omdat, zoals eerder gezegd, bij onzekerheid en angst de gezondheid betreffend, geruststelling niet te omschrijven waardevol is. Angst is stress! Het kan je uiteindelijk helemaal opbranden, je beroven van je slaap, energie en levenslust, je klachten in ernstige mate verergeren, en zelfs nieuwe klachten veroorzaken. Ik kan je dus aanraden om toch met je niet-typische klachten naar de huisarts te gaan als je je ongerust maakt, en als je huisarts niet in staat is om je gerust te stellen, te verzoeken om verder onderzoek, om andere oorzaken uit te sluiten.  

Dat veel artsen dit soort klachten niet serieus nemen, is behalve kleinerend ook onterecht, aangezien er opvallend veel vrouwen zijn die dit soort diffuse klachten melden. Dan zou je toch in alle redelijkheid mogen concluderen dat er blijkbaar op de een of andere manier toch een relatie met de overgang is, ook al staat deze (nog) niet als zodanig in de medische handboeken beschreven?

Ik zelf twijfel er geen moment aan dat dat het geval is, mijn persoonlijke ervaring en niet te vergeten mijn intuitie hebben me dat geleerd, en ik ben niet bepaald de enige vrouw, die dit voelt als een volle zekerheid.  

Het zou lonend zijn voor de medische wetenschap zijn om er gedegen onderzoek aan te wijden, ik ben er niet van op de hoogte of dit al wordt gedaan, maar de onwetendheid omtrent overgangsklachten die er nog heerst, doet vermoeden dat dit niet het geval is, in ieder geval niet op grote schaal.

Als de huisarts alert was geweest op de overgang als oorzaak van mijn klachten, zou ik veel eerder hebben geweten dat ik in de overgang zat en zou ik niet zo ongerust zijn geweest. Nu kwam ik daar pas jaren later achter na een miskraam.

Bovendien zou ik me dan zeker bij een gynaecoloog hebben gemeld en eventueel hormoonsuppletie of misschien een ander (homeopathisch) middel hebben kunnen overwegen.

Als andere oorzaken dan de overgang door onderzoek zijn uitgesloten, en je besluit om een zelfhulpmiddel van de drogist of het reformhuis te gebruiken, is het trouwens goed om je te realiseren dat er altijd een commercieel aspect aan verbonden is, en dat gebruik gemaakt wordt van herkenning ("ja! inderdaad, dat heb ik ook, ze zullen het dus wel weten, en het zal wel werken, het staat er tenslotte op, als het in de winkel staat, zal het dus wel  wel goed zijn, enz, enz., enz.").

Steeds vaker wordt er wat de middeltjes betreft.ook ingesprongen op de niet-typische overgangsklachten, en aangezien die lijst  veel langer, en de klachten veel diffuser zijn dan de typische overgangsklachten, zit er altijd wel een klacht tussen die je zult herkennen.
Er wordt lang niet altijd gewezen op de risico's en het is erg moeilijk om na te gaan of deze middelen wel allemaal even goed onderzocht zijn, terwijl ze wel van alles beloven. In dit verband: er zijn ook risico's verbonden aan de zogenaamde "natuurlijke middelen", waarbij vaak "baadt niet, schaadt niet" wordt gedacht, maar ook die kunnen helaas schadelijk zijn!

Ook over onderzoek naar de daadwerkelijke werkzaamheid is vaak weinig of geen informatie.

Iedere vrouw moet natuurlijk voor zichzelf afwegen óf, en wélke middelen zij wil gebruiken voor haar klachten. Wat de één helpt, helpt de ander totaal niet en vice versa. Het is dus erg persoonlijk, maar hoe dan ook, het blijft raadzaam om in ieder geval niet klakkeloos maar wat te nemen!

Ik ben ondertussen een heel eind gevorderd op het overgangspad. Ik durf nog niet al te hard te roepen dat ik 'erdoor ben', maar het voelt momenteel wel heel erg goed en stabel. Daarom, voor iedereen, die er nu nog middenin zit, van iemand die weet hoe ellendig het voelt, een hart onder de riem: 

Al ben je nu misschien helemaal overgangsmoe en zie je het niet meer zitten, weet dat het uiteindelijk over gaat. Ook ik heb me jarenlang meer dan ellendig gevoeld, ook ik heb me vreselijk van mezelf vervreemd gevoeld, ook ik heb in die diepe put gezeten en heb gedacht dat ik er voor de rest van mijn leven zou blijven zitten. Toch ben ik er uit gekrabbelt, stukje bij beetje, en herken ik mezelf weer. Ik kan nu eindelijk zeggen dat ik me weer helemaal mezelf voel. Ik ben niet meer dezelfde Elzelien als de Elzelien van vóór de overgang: ik heb nu zo m'n beperkingen en mijn lichaam is veranderd, en dat zal ook zo blijven, maar ik lijd daar niet onder, het is bij me gaan horen, het maakt me nu wie ik ben. Ik merk iedere dag weer dat de overgang me veel over mezelf en het leven heeft geleerd, en dat dat waardevolle lessen zijn, die niet iedereen ontvangt. Heel sterk leeft het gevoel bij me dat het nu MIJN tijd is, dat ik me nu kan ontplooien tot degene, zoals ik bedoeld ben. Maar ik zal nooit en te nimmer vergeten hoe het voelde om me benauuwd en angstig te voelen en gedwongen te zijn met niets anders bezig te zijn dan met hetgeen de hormonenstorm in mijn lichaam en geest teweeg bracht. Nu kan ik weer vrij ademen en me bezig houden met het leven zelf, net als vroeger. Dat nam ik vroeger voor lief, nu ben ik me er iedre dag zeer bewust van en ben ik er dankbaar voor. En dat voelt goed. Heel erg goed zelfs! Wat ik maar wil zeggen: weet dat er een einde komt aan de ellende en weet dat je dan weer volop zal genieten, net als ik en net zoals al die vrouwen, die na jaren overgangsellende eindelijk kunnen zeggen dat het toch weer wat beter gaat! 

Ik wens je veerkracht, gemoedsrust en wijsheid op je overgangpad toe, maar bovenal hoop ik van harte, omdat ik uit ervaring weet hoe goed dat doet, dat je je omringd weet door een warme kring van liefdevolle, begripvolle mensen... 

Lieve groet,
Elzelien

P.S. De lijst met klachten wordt regelmatig bijgewerkt